Giản lược lịch sử Hàn Quốc, từ thần thoại Dangun đến Kỳ tích sông Hán

Nhiều người đọc

“Yêu tinh” & Gong Yoo – Huyền thoại không thể lật đổ

tvN luôn xứng danh là đài truyền hình cáp sở hữu nhiều tác phẩm tên tuổi và ăn khách nhất mọi thời...

Lee Yoon Hyung – Công chúa út của Samsung và số phận bi thảm ít ai biết

Thế hệ thứ ba của nhà họ Lee gồm những cái tên nổi tiếng trong giới tài phiệt Hàn Quốc, bao gồm...

18 Bộ phim điện ảnh quốc dân của Hàn Quốc

Điện ảnh Hàn Quốc không chỉ có Ký Sinh Trùng (Oscar 2020), rất nhiều bộ phim điện ảnh hay của Hàn Quốc cũng được khán giả quốc tế săn lùng.

Tin mới nhận từ vụ án Hwaseong: Hung thủ khai không phải 10 mà có tới 14 nạn nhân!

Ngày 18/9/2019, cảnh sát Hàn Quốc thông báo đã tìm ra hung thủ của vụ án giết người hàng loạt nổi tiếng...
TTHQ
TTHQ Group: Chia sẻ thông tin về Hàn Quốc và học hỏi các kinh nghiệm du lịch, làm visa, hồ sơ thủ tục kết hôn ở Hàn Quốc... ✓ Kênh Youtube của TTHQ: Chia sẻ những clip chất lượng cao với nội dung đa dạng về các bài giảng tiếng Hàn, về phỏng vấn những người đang sống ở Hàn Quốc, về văn hóa và du lịch Hàn Quốc...

Lịch sử Hàn Quốc bắt đầu từ thần thoại Dangun, sau đó được chia thành các giai đoạn: thời đại Tam Quốc – Shilla Thống Nhất – Koryo – Joseon – thời kỳ bị Nhật chiếm đóng – thời kỳ chia cách Nam-Bắc và thời đại Đại Hàn Dân Quốc.

Lãnh thổ Hàn Quốc bị giới hạn trong phạm vi “Bán đảo Hàn Quốc và các đảo phụ thuộc” nhưng lịch sử Hàn Quốc bao quát 1 khu vực rộng lớn bao gồm cả bán đảo Hàn Quốc và một số tỉnh Đông Bắc của Trung Quốc hiện nay.

Thần thoại Dangun và thời đại Gojoseon (Joseon cổ)

Xuất phát điểm của dân tộc Hàn và lịch sử quốc gia là thần thoại Dangun.

Với mong muốn cai trị tốt thế giới loài người, Hwan Woong, con trai của Hwan In (Thượng đế) đã dẫn các vị thần Gió, thần Mây, thần Mưa hạ giới xuống gần cây cổ thụ đan hương trên sườn núi Taebaek (ngày nay là núi Myohyansan) và dựng nên thành Shinshi.

Lúc bấy giờ, gấu và hổ đến cầu xin Hwan Woong cho được hóa thành người và được ngài truyền dặn rằng “Chỉ được ăn cây ngải cứu và tỏi, không được nhìn ánh nắng mặt trời trong vòng 100 ngày”.

Với lòng nhẫn nại, gấu đã hóa thành một thiếu nữ, tức là Woongnyo, còn cọp thì thất bại. Với mong ước được sinh con đẻ cái Woongnyo đã kết hôn cùng với Hwan Woong, khi này đã hóa thân thành người, và hạ sinh một người con trai mang tên Dangun.

Vua Dangun lập đô tại Bình Nhưỡng và lấy quốc hiệu là Joseon, quốc gia đầu tiên trong lịch sử bán đảo. Dangun đã trị vì đất nước trong 1500 năm, sống đến 1908 tuổi và sau đó hóa thân thành Thần núi.

Huyền thoại Dangun lập quốc.

Nhân vật Dangun được phân tích dựa theo quá trình tổ tiên của dân tộc Hàn chuyển đến bán đảo Hàn Quốc và cai trị người dân bản địa. Việc truyền thuyết nói rằng Dangun dẫn theo nhiều vị thần có thể hiểu là người hàn cổ đã nắm được những kỹ thuật tiên tiến trong đó có canh tác nông nghiệp.

Woongnyo tượng trưng cho người dân bản địa và việc kết hôn giữa Hwan Woong và Woongnyo được xem là sự kết hợp giữa lực lượng bên ngoài và lực lượng bản địa để hình thành nên một dân tộc. Dangun được coi là nhà lãnh đạo và là biểu tượng của một dân tộc mới.

Thời đại Gojoseon (2333 TCN ~ Thế kỷ 2 TCN)

Theo thư tịch cổ, vua Dangun lập nước vào khoảng 50 năm trước Công nguyên, khi Liêu đế của Trung Quốc lên ngôi hoàng đế. Theo tính toán thì đó là vào năm 2333 trước Công nguyên (TCN). Triều đại Joseon cổ thuộc thời tiền sử và do đó lịch sử chỉ được nghiên cứu dựa trên các tư liệu cổ đại của Trung Quốc hoặc những chứng cứ khảo cổ học.

Danh xưng vua Dangun là từ chỉ là thời đại có sự hợp nhất giữa việc cúng tế và chính sự quốc gia. Triều đại Joseon cổ đã khép lại sau thất bại trong cuộc giao tranh giành quyền lực với nhà Hán của Trung Quốc vào thế kỷ thứ 2 TCN.

Bản đồ lãnh thổ Gojoseon, quốc gia đầu tiên trong lịch sử bán đảo Hàn Quốc.

Thời đại Tam Quốc (thế kỷ 1 TCN ~ 668 SCN)

Vào thế kỷ thứ 1 TCN, nhiều bộ tộc sống tại khu vực giữa bán đảo Hàn Quốc và khu vực Mãn Châu đã hợp lại và lập ra 3 vương quốc. Đó là thời đại Tam Quốc trong lịch sử Hàn Quốc với vương quốc Goguryo nằm ở phía Bắc bán đảo Hàn Quốc và khu vực Mãn Châu, Baekjae nằm ở phía Tây và Shilla nằm ở phía Đông. Ba quốc gia này đã hợp nhất được nhiều dân tộc và có những bước phát triển nhất định.

Bản đồ phân bố lãnh thổ của 3 quốc gia Goguryeo, Baekje và Silla thời Tam Quốc trong lịch sử Hàn Quốc.

Goguryo (năm 37 TCN ~ năm 668 SCN):

Là vương quốc của bộ tộc Buyeo do Jumong (Đông Minh Thánh Vương) xây dựng trên khu vực Nam Mãn Châu, Goguryo đã thống trị toàn bộ khu vực Mãn Châu và một phần phía Bắc của bán đảo Hàn Quốc. Do nằm trên con đường huyết mạch tiến vào bán đảo Hàn Quốc nên kể từ khi bắt đầu dựng nước, Goguryo không thể tránh khỏi xung đột với Trung Quốc trong suốt chiều dài lịch sử.

Khi triều đại Gojoseon cổ bị diệt vong, Goguryo đã thu phục quân Nakrang và quân Daebang, các lực lượng mà Trung Quốc đang nắm giữ để đánh đuổi hoàn toàn quân Trung Quốc ra khỏi bán đảo Hàn Quốc. Sauk khi quét sạch đại quân của nhà Tùy vào năm 598, Goguryo đã trở thành một quốc gia hùng mạnh ở vùng Đông Bắc Á. Trong thời kỳ Tam Quốc, triều đại Goguryo có lãnh thổ lớn nhất và lực lượng quân sự mạnh nhất.

Baekjae (năm 18 TCN ~ năm 660 SCN):

Theo truyền thuyết, Onjo và Biryu, hai con trai của vua Đông Minh Thánh Vương nước Goguryo bị vua cha đuổi. Họ di chuyển xuống phía Nam và lập nên vương quốc Baekjae.

Baekjae hay xung đột với Goguryo, vương quốc án ngữ lối ra vào ở phía Bắc, nhưng mặt khác lại giao lưu với nhiều vương quốc của Trung Quốc bên biển. Baekjae thu phục quân Daebang, một lực lượng của Trung Quốc trên bán đảo Hàn Quốc rồi tiến đánh Goguryo ở phía Bắc và Shilla ở phía Nam. Baekjae cũng mở rộng nối bang giao với các vương triều ở Nhật Bản.

Baekjae đã có một nền văn hoá rực rỡ nhưng cuộc chiến liên miên với Goguryo và Shilla đã khiến vương quốc này dần dần suy yếu và cuối cùng bị liên quân Shilla – Đường đánh bại và bị diệt vong vào năm 660.

Sau khi quốc gia bị diệt vọng, nhiều người dân Baekjae đã sang Nhật Bản và đóng góp rất lớn vào sự phát triển của các vương triều Nhật cổ đại, nhất là trong lĩnh vực văn hóa.

Shilla (năm 57 TCN ~ năm 935 SCN, bao gồm thời đại Shilla thống nhất):

Cả Goguryo và Baekjae đều là các quốc gia xuất phát từ Buyeo, trong khi Shilla là dựa theo truyền thuyết tổ tiên của Shilla là Bakhyukkeose (박혁거세) từ trong trứng sinh ra. Nói cách khác, Shilla được hình thành nhờ sự kết hợp giữa những người thuộc nền văn minh tiên tiến hơn ở bên ngoài và người dân bản địa.

Nếu tính cả Shilla thống nhất thì vương quốc này tồn tại được 992 năm, qua 56 đời vua và được gọi là “Vương quốc ngàn năm” trong lịch sử Hàn Quốc.

Do nằm ở phía Đông Nam bán đảo Hàn Quốc nên tiếp nhận nhiều văn minh tiên tiến và cũng đã gặp nhiều khó khăn cho việc này, do vậy mà vương quốc này phát triển trễ nhất trong 3 nước thời tam quốc.

Tuy nhiên do phát triển ổn định, Shilla đã xây dựng được 1 đất nước hùng mạnh cả về quân sự lẫn văn hoá. Shilla đã liên kết với nhà Đường và lần lượt đánh bại quân Baekjae và Goguryo để thống nhất lãnh thổ.

Thời đại Shilla thống nhất (năm 668 ~ 935)

Sau khi thống nhất 3 nước, Shilla đã dẹp bỏ được sự can thiệp của nhà Đường và chiếm lĩnh hầu như toàn bộ bán đảo Hàn Quốc, chỉ ngoại trừ vương quốc Balhae do các du dân của Goguryo lập nên ở phía Bắc. Có nền văn hóa phát triển rực rõ và được gọi là vương quốc Phật giáo, Shill thống nhất chính là nền tảng hình thành nên dân tộc Hàn thống nhất và phát triển.

Đến cuối thời này, tầng lớp vua quan rơi vào lối sống xa hoa hoang lạc, triều đình hư bại, các phú hộ địa phương tranh giành quyền lực. Sau đó, Goryo lại tái thống nhất và triều đại Shilla bị diệt vong.

Di sản Phật giáo thời Silla.

Thời đại Goryo (918 ~ 1392)

Thái tổ Wang Gun lập nước Goryo vào năm 918, lấy Song-ak (ngày nay là Gaesong, Bắc Hàn) làm kinh đô. Goryo đánh chiếm Shilla vào năm 935, lật đổ triều đại hậu Baekjae vào 936, tái thống nhất đất nước.

Thời Goryo coi trọng Phật giáo và xúc tiến các chính sách Bắc tiến nhằm mở rộng lãnh thổ.

Sau đó, Goryo bị quân Nguyên xâm lược và triều đình phải thần phục ngoại bang. Nhờ nhà Minh đánh đổ nhà Nguyên, Goryo mới hồi phục được quyền lực nhưng cuối cùng ngôi báu vẫn rơi vào tay Lee Seong Gye, 1 trong những võ tướng có thế lực mạnh. Thời đại Goryo kéo dài 474 năm và trải qua 34 đời vua.

Bức tranh cổ minh họa cảnh săn bắn thời Goguryeo.
Bức tranh cổ minh họa cảnh săn bắn thời Goguryeo.

Thời đại Joseon (1392 ~ 1910)

Vương triều Joseon do Thái tổ Lee Seong Gye, một võ quan dựng nên với tư tưởng cải cách dựa trên Nho học. Do việc chuyển giao quyền lực được tiến hành thông qua hình thước nhường ngôi chứ không phải là binh biến nên đây được gọi là “cuộc cải cách triều đại”.

Vua có quyền lực tuyệt đối, nhưng các nhóm học giả cũng nắm quyền vì Nho giáo. Cho nên tuy được gọi là vua nhưng vương triều này rất đặc biệt vì phải sống dựa theo triết học chính trị chặt chẽ và chịu sự ảnh hưởng của các thế lực nêu trên.

Thời đại này đã có sự phát triển vượt bậc về văn hóa cũng như khoa học kỹ thuật, điển hình là việc sáng tạo ra chữ Hangeul, công cụ đo mưa… Tuy nhiên, do tư tưởng cứng nhắc quá mức nên xã hội bị đình trệ.

Bước qua thời cận đại, do không theo kịp sự thay đổi của thế giới vì đã đóng cửa đất nước quá lâu nên Joseon đã trở thành miếng mồi của các cường quốc. Cuối cùng, bán đảo Hàn Quốc rơi vào tay thực dân Nhật vào năm 1910.

Gyeongbokgung - Cung điện nổi tiếng nhất ở Seoul

Thời kỳ bị Nhật chiếm đóng (1910 ~ 1945)

Nhật Bản đã lập ra Phủ Toàn quyền Triều Tiên áp dụng chính sách đồng hóa người Hàn. Đế quốc Nhật đã bắt người hàn đổi họ và cấm cả ngôn ngữ và chữ viết. Thời kỳ này, cộng đồng người Hàn ở Trung Quốc và Nga liên tục đấu tranh đòi độc lập trong khi chính phủ lâm thời Hàn Quốc đã được thành lập tại Trung Quốc để lãnh đạo cuộc cách mạng giành độc lập dân tộc.

Cuộc Cách mạng Ngày 1 tháng 3 năm 1919 đã nổi tiếng trên thế giới khi người dân Hàn Quốc đối kháng với quân Nhật có vũ trang mà hoàn toàn không dùng đến bạo lực.

Khi chiến tranh thế giới lần thứ 2 kết thúc vào năm 1945, quân Nhật rút khỏi Hàn Quốc, kết thúc thời kỳ chiếm đóng.

Phụ nữ Hàn Quốc trong một công xưởng dệt may dưới thời Nhật trị.

Thời kỳ hiện đại

Sau khi được giải phóng vào năm 1945, bán đảo Hàn Quốc lại bị chia cắt thành 2 miền Nam – Bắc Hàn do các hoạt động quân sự của Mỹ ở phía Nam và Liên Xô cũ ở phía Bắc. Đến năm 1948, chính phủ Hàn Quốc được thành lập và nước Đại Hàn Dân Quốc được cộng đồng quốc tế công nhận là chính phủ hợp pháp duy nhất trên bán đảo Hàn Quốc.

Cũng trong thời gian này, nước Cộng Hòa Dân Chủ Nhân Dân Triều Tiên được thành lập ở miền Bắc với sự hỗ trợ của Liên Xô cũ. Năm 1950, Bắc Hàn tấn công Hàn Quốc dẫn đến cuộc nội chiến kéo dài 3 năm. Nhờ sự can thiệp của Liên họp quốc và Trung Quốc, hai bên đã đình chiến nhưng đất nước vẫn bị chia cắt cho tới ngày nay.

Sau những biến động chính trị và xã hội vào những năm 1960, Hàn Quốc bắt đầu phát triển mạnh vào những năm 1970 và tạo ra Kỳ tích sông Hán.

Từ cuối những năm 1980, chế độ dân chủ đã được cải thiện thông qua hình thức bầu cử tổng thống trực tiếp. Cùng với đó, quan hệ Nam – Bắc đã thoát khỏi thời kỳ chiến tranh lạnh, và bước vào kỷ nguyên hòa giải và hợp tác.

Cùng chủ đề

Viết bình luận

- Advertisement -

Bài mới đăng

Irene (Red Velvet) bị tố cáo lăng mạ biên tập viên thời trang

Một BTV thời trang tố cáo hành động cư xử không đẹp của Irene trên Instagram. Irene đã xin lỗi nhưng liệu còn giữ được hình ảnh đẹp với fan?

Jjimjilbang và văn hóa tắm hơi độc đáo của người Hàn Quốc

Người Hàn Quốc rất thích tắm hơi (sauna), không chỉ để giảm mệt mỏi, đằng sau nó còn ẩn chứa văn hóa jjimjilbang mang tính cộng đồng rất cao.

7 Kiểu kì thị vẫn đang phổ biến ở Hàn Quốc, phân biệt chủng tộc & đa văn hóa đứng đầu

Xã hội Hàn Quốc vẫn đang tồn tại các kiểu kỳ thị, trong đó vấn đề phân biệt chủng tộc và đa văn hóa gây khó khăn cho người nước ngoài.

Nguy hiểm khôn lường khi dỗ con bằng điện thoại di động

Dỗ con bằng điện thoại có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa, sức khỏe của con cũng như tính giao tiếp xã hội và tính cách của trẻ.

Văn hóa tiệc thôi nôi ở Hàn Quốc

Tiệc thôi nôi là bữa tiệc sinh nhật đầu tiên của em bé ở Hàn Quốc. Tại sao người Hàn Quốc coi bữa tiệc này là quan trọng với em bé?
error:

Toàn bộ nội dung trên website của TTHQ được bảo vệ theo Luật bản quyền quốc tế và Hàn Quốc. Vui lòng không sao chép hoặc tái bản dưới mọi hình thức.

© Copyright 2019 - Trang Thông tin Hàn Quốc.